Эмитент — бұл бағалы қағаздарды (акциялар, облигациялар) шығаратын және олардың иелері алдындағы міндеттемелерді өзіне алатын компания немесе мемлекет.
Қарапайым айтқанда, эмитент — бағалы қағаздарды шығару арқылы инвесторлардың қаражатын бастапқыда тартатын тарап.
Толығырақ
Бастапқы және қайталама нарықтың айырмашылығы
Бағалы қағаздар шығарылған кезде (бастапқы орналастыруда) инвесторлардың ақшасы тікелей эмитентке түседі.
Одан кейін бағалы қағаздар нарықта инвесторлар арасында еркін сатып алынып, сатыла алады (қайталама нарық), бұл мәмілелерге эмитент қатыспайды.
Эмитент бағалы қағаз иелеріне не үшін төлейді
Бағалы қағаз қанша рет қайта сатылса да, эмитенттің міндеттемелері сақталады.
- Акциялар бойынша — егер дивидендтер жарияланса, эмитент оларды төлейді.
- Облигациялар бойынша — эмитент облигацияның ағымдағы иесіне купондарды төлейді және өтеу мерзімінде номиналдық құнын қайтарады.
Қандай эмитенттер болады
- Мемлекет — бюджетті қаржыландыру үшін облигациялар шығарады.
- Компаниялар — бизнесті дамыту үшін акциялар мен облигациялар шығарады.
Эмитент неге маңызды
Инвестициялардың сенімділігі эмитенттің қаржылық жағдайына және міндеттемелерін орындау қабілетіне тікелей байланысты.
Мемлекеттік эмитенттер әдетте сенімдірек болып саналады, бірақ олардың табыстылығы жиі төменірек болады. Корпоративтік эмитенттерде табыстылық жоғары болуы мүмкін, алайда тәуекелдер де артады.
Эмитентті бағалағанда неге назар аударады
- қаржылық көрсеткіштер мен есептілікке;
- кредиттік рейтингке (бар болса);
- нарықтағы жұмыс өтіліне;
- іскерлік беделі мен өзекті жаңалықтарға.
Нені есте ұстаған жөн
Жоғары табыстылық эмитент өз міндеттемелерін орындай алмаса, тәуекелді өтей алмайды.
Сондықтан эмитенттің кім екендігін түсіну — инвестициялаудың негізгі негіздерінің бірі.