Қысқаша
Әртараптандыру — «ақылды стратегиялар» туралы емес, ең алдымен тыныштық туралы. Ол ең жоғары табыс үшін емес, бір оқиға немесе бір қате шешім бірден бәріне әсер етпеуі үшін қажет.
Қарапайым айтқанда, бұл «барлық ақшаны бір жерге салмау» қағидасы.
Әртараптандыру болмаған кезде не болады
Елестетіп көріңіз: барлық жинақ бір құралда жатыр — бір депозитте, бір валютада немесе бір бағалы қағазда.
Егер сол құралмен бірдеңе болса — шарттар өзгерсе, баға түссе немесе шектеулер пайда болса — бүкіл сома бірден қауіпке ұшырайды.
Дәл осындай сәттерде қатты күйзеліс пен бәрін шұғыл өзгерту ниеті пайда болады.
Әртараптандыру іс жүзінде не береді
- Бір ғана шешімге немесе сценарийге тәуелділікті азайтады.
- Жаңалықтар мен құбылулар кезінде эмоцияның күрт күшеюін төмендетеді.
- Асығыс шешім қабылдамауға мүмкіндік береді.
Тіпті бірнеше бағытқа қарапайым бөлу де бақылау сезімін өзгертеді.
Әртараптандырудың қандай түрлері бар
- Құралдар бойынша. Депозиттер, облигациялар, валюта, акциялар, жылжымайтын мүлік — табыс пен сақтау тәсілдері әртүрлі.
- Мерзімдер бойынша. Қысқа және ұзақ орналастырулар, уақыттың бір нүктесіне тәуелді болмау үшін.
- Валюталар бойынша. Бірдей құралдардың өзі әртүрлі валютамен байланысты болуы мүмкін, бұл тұрақтылыққа әсер етеді.
Маңыздысы: валюта жеке құрал да бола алады, сонымен қатар басқа салымдардың сипаттамасы да болуы мүмкін. Сондықтан құралдар бойынша және валюталар бойынша әртараптандыру — қорғаныстың әртүрлі деңгейлері.
Маңызды: барлығын бірден қолдану міндетті емес — бір-екі деңгейдің өзі тәуекелді азайтады.
Толығырақ
Бұл өмірде неге жұмыс істейді
Әртараптандырудың құндылығы — әртүрлі құралдардың оқиғаларға әрқалай әсер етуінде.
Мысалы, егер теңге айтарлықтай әлсіресе, ал портфельде доллар болса, кем дегенде ақшаның бір бөлігі тұрақтырақ валютада сақталғанына сенімділік пайда болады.
Немесе инфляция қатты үдей бастағанда, егер жалға берілетін пәтер болса, ай сайынғы табыс сақталады, ал мүлік инфляциядан «жоғалып кетпейді», өйткені бұл өз ережесі бар басқа құрал.
Немесе базалық мөлшерлеме инфляциямен бірге төмендеп, депозиттер бойынша табыс азайса, бірақ портфельде бұрын алынған, купоны жоғары ұзақ мерзімді облигациялар болса, бұл толық жеңіліс емес деген сезім туады — қаражаттың бір бөлігі жоспарланған табыс әкелуді жалғастырады.
Идеал емес, тепе-теңдік туралы
Әртараптандырудың мәні ең жақсы нұсқаны табу емес, жинақтың әр бөлігі әртүрлі жағдайда бірін-бірі қолдап тұруында.
Сонда бір бағыттағы қолайсыз жағдай апат болып көрінбейді.
Негізгі ой
Әртараптандыру — қауіпсіздік белдігі сияқты. Ол қозғалысты жылдамдатпайды, бірақ жол тегіс болмай шықса, салдарын айтарлықтай азайтады.